خوش آمدید

جستجو

تبلیغات





تغذیه کودکان پیش دبستانی

    تعریف و اهمیت تغذیه

    تعريف غذا: به كليه مواد خوردني، آشاميدني كه بوسيله موجودات زنده مصرف و به عنوان منبعي از انرژي و مواد مغذي به مصرف سوخت و ساز بدن مي رسد غذا گفته مي شود .

    يكي از عوامل موثر درحيات هر موجود زنـــــده غذا مي باشد و ادامه زندگي بدون دسترسي به غذاي مناسب امكان پذير نيست. همين ماده غذايي در صورتي كه ناسالم و غير بهداشتي باشد نه تنها براي تامين نيازهاي بدن مفيد نيست بلكه مي‏تواند عامل بـــروز بيماريهاي گوناگوني از جمله مسموميتها، بيماري‏هاي روده‏اي آلرژي، سوء تغذيه و غيره شود.

    - طي تحقيقاتي كه در كشور ما شده است حدود 25 % مواد غذايي توليد شده به دليل فساد آنها تبديل به زباله مي شود

    - رعايت بهداشت مواد غذايي در مراحل : تهيه و توليد ، توزيع و عرضه موجب ميشود تا ماده غذايي سالم با كيفيت بالاي بهداشتي به دست مصرف كننده برسد .

    - بيشتـرين آلودگي در مواد غذايي بر اثر بي احتياطي در مراحل مختلف بوجود مي آيد داشتن اطلاع از اصول نگهداري صحيح مواد غذايي  و استفاده از مواد غذايي بسته بندي شده و توجه به مشخصات وبرچسب مواد غذايي به استفاده از مواد غذايي سالم كمك مي كند

    بکار بردن نکات ایمنی در تغذیه کودک بسیار ضروری است زیرا کودکان در برابر بیماریها بویژه بیماریهای ناشی از غذا آسیب پذیرترند زیرا سیستم ایمنی آنها هنوز تکامل نیافته و همچنین معده آنها اسید کمتری تولید میکند که این مسأله موجب تسهیل ورود میکربها به دستگاه گوارش آنها و نهایتا بیمار شدن آنها می‏گردد. نکاتی برای حفظ ایمنی غذای کودک پس از تعویض پوشک بچه و یا هر عمل دیگری که موجب آلودگی دست شما می‏شود دستتان را با آب گرم و صابون بشویید و اجازه ندهید که این آلودگی‏ها به کودک شما منتقل شود. کلیه لوازم آشَپزخانه را که در تماس با غذای کودک است با آب داغ و مواد شوینده تمیز کنید. اگر بیمار هستید حتی الامکان از تماس با کودک مواد غذایی و وسایل مربوط به غذای کودک دوری کنید و در صورت تماس نکات بهداشتی را جهت جلوگیری از سرایت عوامل بیماریزا رعایت کنید. مستقیما از ظرف غذای اصلی به کودک غذا ندهید. بزاق روی قاشق، غذای باقیمانده در ظرف را آلوده می‏کند. به جای این کار مقداری از غذا را به اندازه یک وعده و با استفاده از یک قاشق تمیز بریزید. اگر از غذای کودک تجاری استفاده می‏کنید، به بسته بندی، درب و دکمه ایمنی (نشانه پلمپ شده در قوطی است) آن دقت کنید. به کودک تا قبل از شش ماهگی عسل و شربت ندهید. عسل و شربتها می‏توانند اسپور کلستریدیوم بوتولینوم باشد. سیستم ایمنی بزرگسالان و کودکان بزرگتر می‏تواند از رشد اسپورهای بلعیده شده ممانعت کند اما در شیرخوار این اسپورها توانایی رشد و ایجاد بوتولیسم را دارند. تا پیش از یک سالگی از دادن سفیده تخم مرغ، کیوی،  خربزه، پنیر، عسل، توت، بادام زمینی، آلبالو، اسفناج، کلم و گیلاس به کودک جدا پرهیز کنید. شیر خشک آماده شده و یا غذای باقیمانده در دمای اتاق برای بیش از 2ساعت غیر قابل استفاده است. بیش از آماده‏سازی شیر خشک یا غذای کودک به توصیه‏های تولید کننده که روی برچسب ذکر شده توجه فرمایید. بعد از شیردادن از طریق پستان، کودک را باید به صورت مورب در آغوش گرفت و به پشت او زد تا هوایی را که بلعیده است به صورت آروغ خارج کند. در آغوش داشتن طفل موقع شیر دادن و حفظ آرامش محیط الزامی است.

    تاثیر نماز بر سلامت روانی كودكان

    رب اجعلنی مقیم الصلوه و من ذریتی ربنا و تقبل دعاء

     پروردگارا !  من و فرزندانم را از اقامه كنندگان نماز قرار ده و دعای مرا قبول فرما. سوره مباركه ابراهیم ـ آیه شریفه 40

    عبارت مشهور"العلم فی الصغر، كالنقش فی الحجر"(دانش در كودكی، مانند نقش پایدار در سنگ است)، امروزه با پیشرفت دانش پزشكی و روان پزشكی و به خصوص با پیدایش روان كاوی توجیه كامل علمی پیدا كرده است. روان شناسی مدرن، با تداعی از مكتب روانكاوی فروید و نظریات "ژان پیاژه"، "جان باولف" و بسیاری از دانشمندان دیگر، به ما می‏گوید كه مهمترین دوران زندگی بشر كه به وجود آورنده شخصیت نهایی او خواهد بود، دوران كودكی است. بر این اساس هر قدمی كه در جهت ایجاد سلامت روانی اطفال برداشته شود، به نوبه خود سبب ایجاد جامعه‏ای سالم و موفق خواهد شد. اما بزرگ‏ترین موهبتی كه ممكن است در جهت ایجاد سلامت روانی نصیب یك طفل نورسیده گردد، پای گذاشتن او در خانواده‏ای مؤمن و نمازگزار است. تعالیم آیین حیات بخش اسلام كه حتی كوچكترین مسائل بشری را بدون پاسخ نگذاشته است، از همان بدو تولد نوزاد برای او برنامه‏ها و روش‏های متعددی دارد كه عمل به آنها ضامن سعادت و سلامت همیشگی انسان است. از جمله در بعد سلامت روانی، آیین اسلام به والدین و به خصوص پدر، مؤكداً حكم كرده است كه مثلاً نام نیك بر بچه بگذارند و امروز علمای روان شناسی متفقاً به این نتیجه رسیده‏اند كه چگونه نام یك كودك در شكل‏گیری شخصیت او تأثیرگذار است و چگونه یك نام بد ممكن است، موجبات تحقیر كودك(مثلاً تمسخر او توسط همسالان) و در نتیجه تزلزل شخصیتش گردد و یا هنگامی كه روانكاوی در قرن بیستم، حكایت از حضور تظاهرات نهفته اما مقتدر جنسی در وجود اطفال می‏كند ، آنگاه مفهوم عمیق آن بخش عظیم از احادیث و روایات معصومین(ع) كه مثلاً بوسیدن دختران توسط مرد نامحرم را بعد از 5 ، 6 سالگی منع كرده‏اند. در هر صورت كودكی كه در خانواده مؤمن و نمازگزار به دنیا می‏آید و زمزمه حیات بخش اذان و اقامه در گوش راست و چپش نخستین نغمه زندگی او می‏گردد، كودكی است كه گام در مسیری سعادت‏بخش گذاشته است. تغذیه كودك تا دو سال به وسیله شیر مادر و بهره‏مندی كامل او از آغوش پرمهرش كه یك موهبت اسلامی است به او ایمنی محیرالعقولی در مقابل بخش عظیمی از بیماری‏های روانی می‏بخشد، مثلاً احتمال اضطراب یا افسردگی كه بر اثر جدایی از مادر به وقوع می‏پیوندد، بسیار كم می‏شود. چرا كه امروزه روشن شده است اكثر كسانی كه به دام مهلك اعتیاد گرفتار می‏آیند كسانی هستند كه در كودكی، از شیر و آغوش مادران‏شان محروم بوده‏اند. شیوع اسكیزوفرنی كه خطرناك‏ترین و مهلك‏ترین بیماری در روان پزشكی است در بچه‏های خانواده‏های مسلمان و نمازگزار بسیار کم است، چرا كه علم امروز ثابت كرده است كه بروز اسكیزوفرنی، ارتباط معنی‏داری با وجود سیستم زن‏سالاری در اداره خانواده‏ها دارد که مسلماً در خانواده های نمازگزار، با رعایت اصول درخشان قرآنی، از قبیل(الرجال قوامون علی النساء) قدم بزرگی در جهت كاهش میزان ابتلا به این اختلال برداشته می‏شود. همچنین درباره آثار مثبت و متعدد، قانون مؤكد اسلامی مبنی بر آزاد گذاشتن كامل كودكان تا سن 7 سالگی و پرهیز از تنبیه و محدودیت برای آنها می‏توان تعمق بسیار نمود. اما بعد دیگر، تأثیری است كه نماز به طور مستقیم بر حالات روانی اطفال دارد و آن بر اثر نماز خواندن خود كودك حاصل می‏شود. شروع نماز در سنین كودكی سبب می‏شود كه او این صفت حسنه را به صورت یك عادت معمول و سازنده در جسم و روان خود، ملكه نماید و جزو برنامه‏های همیشگی زندگی خود، قرار دهد و در نتیجه از همه فواید نماز، در بعد سلامت روانی در آینده برخوردار گردد. به علاوه با شروع نماز در دوران كودكی، مفاهیمی مثل خدا و مذهب و دستوراتی مثل تعالیم اسلامی، چنان در ذهن پذیرنده و شفاف كودك كه هنوز سنگینی و تیرگی گناهان ظرفیت‏های فكری و مغزی او را آلوده نكرده است، جای می‏گیرد كه امكان شك و تردید در این زمینه در آینده بسیار كاهش می‏یابد. این نكته به خصوص باید مورد توجه خانواده‏هایی قرار گیرد كه با وجود آن كه خود را مسلمان می‏دانند اما وقتی كه فرزندشان به سن تكلیف می‏رسد او را به بهانه این كه: "هنوز خیلی كوچك است !" به خواندن نماز تشویق نمی‏كنند. این مسئله كه با كمال تأسف به خصوص در مورد دختر بچه‏ها كه سن تكلیف آنها پایین‏تر است(9 سالگی)، شیوع بیشتری دارد، مسبب عوارض مخرب بسیاری در آینده كودك خواهد شد. در حقیقت پدر و مادرانی كه با دلسوزی ساده‏اندیشانه، فرزند خود را به برپاداری نماز تشویق نمی‏كنند، خیانت بزرگی از جهت محروم نمودن كودك خویش از این نعمت بزرگ مرتكب می‏شوند. چرا كه به این ترتیب گویی به آلودگی كودك خویش، به انواع گناهان و انحرافات و بدبختی‏ها و بیماری‏های جسمی و روانی، رضایت داده‏اند و او را به خسارت سنگین در دنیا و آخرت محكوم نموده‏اند. به همین دلیل است كه آیین مقدس اسلام و به خصوص ائمه بزرگوار شیعه(ع) با توصیه‏های مؤكد، مسلمانان را به آموزش مرحله به مرحله نماز به كودكان فرا خوانده‏اند و حتی با این كه از مجازات‏ها و تنبیهات بدنی در مورد كودكان، به خصوص قبل از 7 سالگی، منع نموده‏اند در مورد ترغیب به نماز گاهی امر به تنبیه كودكان فرموده‏اند. در این مورد در حدیثی معتبر از حضرت امام صادق(ع) آمده است كه فرمودند: چون پسر، سه ساله شود، پدر و مادر به او می‏گویند كه: هفت مرتبه بگو "لا اله الا الله" و چون سه سال و هفت ماه و بیست روز از عمرش بگذرد، به او می‏گویند كه هفت مرتبه بگوید: "محمد رسول الله" ، پس چهار سالش تمام شود به او می‏گویند كه هفت مرتبه بگوید: "صلی الله علی محمد و آله" پس چون پنچ سالش تمام شود او را وا می‏دارند كه خدا را سجده كند. اما چون شش سالش تمام شود. نماز را به او یاد می‏دهند و چون هفت سالش تمام شد، وضو را به او یاد می‏دهند و او را به نماز امر می‏كنند و چون نه سالش تمام شود وضو و نماز را به خوبی به او می‏آموزند و از ترك وضو و نمازاو را نهی کنند. پس چون كودك وضو و نماز را یاد گرفت، خداوند پدر و مادرش را خواهد آمرزید. مفاهیم عمیق این حدیث از جمله این كه اقامه نماز پس از اقرار به توحید و نبوت(كه اساسی‏ترین اصول اعتقادی اسلام هستند) قرار گرفته و این كه عمل به این حدیث ضامن آمرزش پدر و مادر تلقی شده است، باید به دقت مورد توجه خانواده‏ها قرار بگیرد.

    اهمیت تغذیه در دوران پیش‏دبستان

    سال‏های آغازین زندگی کودک، یکی از مهم‏ترین دوره‏های رشد او به شمار می‏آید و آنچه در این دوران رخ می‏دهد به‏طور اساسی بر رشد بعدی کودک اثرگذار است. از آنجا که اساس شخصیت فرد در دوره پیش‏دبستانی شکل می‏گیرد. محققان و صاحب‏نظران ارایه آموزش‏های اثر بخش در این دوران را برای رشد بعدی کودک بسیار مهم می‏دانند. اکثر مطالعات و پژوهش‏ها نشان می‏دهد محیط خانواده پاسخ‏گوی رشد اجتماعی کودک بعد از چهار سالگی نیست و کودکان در این سن، نیاز به شرکت در فعالیت‏های اجتماعی بیشتری دارند و حضور در محیط‏ های پیش‏دبستانی این امکان را به آنها می‏دهد تا با کودکان همسن و سال خود ارتباط برقرار کرده و به تدریج مهارت‏های اجتماعی لازم را برای برقراری روابط اجتماعی به دست بیاورند.

    از طرف دیگر، کودک برای برخورداری کامل از آموزش‏های دوره ابتدایی، نیاز به یک انضباط فکری دارد که به طور معمول خانواده قادر به فراهم ساختن آن نیست. حال آنکه در دوره پیش‏دبستان، مربیان از طریق فعالیت‏های مختلف مثل بازی و کارهای دستی به تدریج نظم و انضباط ذهنی لازم را در کودکان ایجاد می‏کنند. به عنوان مثال، کودک نیاز دارد بتواند برای ساعتی در کلاس درس بماند و توجه خود را معطوف به مطالب آموختنی کند و برای کودکانی که یکباره از محیط خانواد، به دبستان وارد می‏شوند مدت‏ها طول می‏کشد تا خود را با مقررات و انضباط دبستان سازگار کنند و گاه بعضی کودکان به علت نداشتن مهارت و زمینه لازم، برای سازگار شدن با مقرارت و انضباط دبستانی، یا نسبت به محیط دبستان نگرش منفی پیدا کرده و آن محیط را کسل کننده و عذاب‏آور می‏بینند، یا حالاتی چون گریز از مدرسه و ترس از مدرسه در آنها ایجاد می‏شود.

    در دوره پیش‏دبستان، مربیان از طریق فعالیت‏های مختلف مثل بازی و کارهای دستی به تدریج نظم و انضباط ذهنی لازم را در کودکان ایجاد می‏کنند

    مرحله آموزش پیش‏دبستانی، همچنین به متخصصان سنجش استعدادها و توانایی‏های تحصیلی کودکان اجازه می‏دهد به موقع توانایی‏ها و ناتوانایی‏های ذهنی و میزان آمادگی کودکان را برای حضور در آموزش‏های دبستانی مورد سنجش قرار دهند و کودکانی را نیز که از این بابت نیازمند آموزش‏های جبرانی هستند، شناسایی کنند. یکی از مشکلات نظام آموزشی کشور نبود سنجش  زود هنگام و به موقع در مورد میزان آمادگی کودک برای استفاده از آموزش‏های دوره ابتدایی و نیز شناخت توانمندی‏ها و ناتوانایی‏های تحصیلی است.

     از طرف دیگر کودکان خانواده‏های محروم، به طور معمول از یک محیط خانوادگی غنی از لحاظ امکانات پرورشی و آموزشی بر خوردار نیستند و در صورت عدم برخورداری از آموزش‏های پیش‏دبستانی قادر به رقابت با کودکان دیگر نخواهند بود. آموزش‏های پیش‏دبستانی موجب می‏شود کودکان طبقات محروم زمینه‏های لازم را برای اینکه به طور تقریبی هم‏سطح کوکان طبقات متوسط و مرفه شوند، پیدا می‏کنند. همچنین کودکان عضو اقلیت‏های قومی و زبانی از نظر میزان تسلط بر زبان رسمی کشور، در مقایسه  با کودکان دیگر بسیار ضعیف‏تر هستند و این امر مشکلاتی را در زمینه کسب مهارت‏های کلامی برای آنان ایجاد می‏کند. علاوه بر این، آموزش‏های دبستانی در زمینه یادگیری زبان، حساب کردن، خواندن و نوشتن نیاز به پیش‏زمینه‏هایی دارد که می‏توان آنها را در مقطع پیش‏دبستان به تدریج به کودکان آموزش داد، به طور مثال کار کردن با قلم و کاغذ و نیز توانایی دسته‏بندی کردن پیش‏زمینه‏های لازم به ترتیب برای خواندن، نوشتن و محاسبه کردن به شمار می‏آید. چند عامل اجتماعی و اقتصادی نیز بر اهمیت و ضرورت آموزش پیش دبستانی می‏افزاید.

    آموزش‏های پیش‏دبستانی موجب می‏شود کودکان طبقات محروم زمینه‏های لازم را برای اینکه به طور تقریبی هم‏سطح کوکان طبقات متوسط و مرفه شوند، پیدا می‏کنند

    از جمله شرکت فزاینده زنان در فعالیت‏های اجتماعی موجب افزایش درخواست برای آموزش‏های پیش‏دبستانی شده، زیرا زنان شاغل نیازمند وقت آزاد برای پرداختن به شغل و حرفه خود هستند. در گذشته نه چندان دور مادربزرگ‏ها وظیفه مراقبت از کودکان پیش‏دبستانی را در هنگامی که مادران آنها به محل کار خود می‏رفتند، به عهده داشتند، اما اکنون با توجه به تغییرات اجتماعی، مادربزرگ‏ها کمتر این وظیفه را به عهده می‏گیرند و این امر، منجر به افزایش  تقاضا برای استفاده از مهد کودک‏ها و مراکز پیش‏دبستانی شده است.  کودکانی که دوره پیش‏دبستانی را می‏گذرانند. نسبت به کودکانی که این دوره را طی نکرده و وارد دوره ابتدایی شده‏اند، موفق‏تر بوده‏اند.

    پیش‏دبستان چیست؟

    آموزش و پرورش پیش‏دبستان، برنامه‏هایی است که برای کودکان سه تا شش ساله قبل از ورود آنها به دوره دبستان ارائه می‏شود. ویژگی مهم این دوره، عبارت است از: کودک محوری، استفاده از بازی و فعالیت‏های جسمانی کودک و فراهم ساختن محیطی محرک و برانگیزاننده برای رشد عقلانی، اجتماعی، کلامی، عاطفی و جسمانی کودک. آموزش پیش‏دبستان، برنامه‏ای کودک محور و منطبق بر بازی‏ها و فعالیت‏های کودک است و باید محیطی مناسب جهت رشد هوشی کودک فراهم آورد. در آموزش پیش‏دبستان، زمینه‏های ایجاد مهارت خواندن، نوشتن و حساب کردن و همچنین زمینه تجارب مستقیم و دست اول برای کودکان فراهم می‏شود. اگر چه در این دوره طراحی آموزش و جدول‏بندی زمانی و نظم در برنامه‏ها هم مورد تاکید قرار می‏گیرد، اما برنامه‏ها نسبت به نیازهای کودکان انعطاف‏پذیر است. همچنین در برنامه‏های آموزش پیش‏دبستانی ایجاد خود انضباطی یعنی انضباطی که از درون خود کودک ناشی می‏شود مورد تاکید قرار می‏گیرد.

    جدول مواد غذایی و نقش آنها

    ردیف

    مواد مغذی

    ویتامین موجود

    نقش و کارکرد

    1

    جگر، قلوه، زرده تخممرغ، اسفناج، هویج و جعفری

    ویتامین a

    - افزایش قدرت دید چشم
    - رشد و نمو طبیعی بافت استخوان و دندان
    - رشد و نمو و حفاظت از پوست

    2

    انواع روغنهای گیاهی، زرده تخممرغ، شیر، انواع مغزها، سبزیجات با برگ سبز تیره

    ویتامین e

    - حفظ سلامت پوست
    - پیشگیری از همولیز گلبولهای قرمز خون
    - پیشگیری از اکسیداسیون اسیدهای چرب و ویتامین a
    - به تاخیرانداختن پیری سلولها

    3

    زرده تخممرغ، جگر، ماهی

    ویتامین d

    - رشد و نمو و حفظ بافت طبیعی استخوان و دندان
    - تنظیم سوخت و ساز کلسیم و فسفر در بدن

    4

    جگر، انواع روغنهای گیاهی خصوصا روغن دانه سویا، سبوس و جوانه گندم، اسفناج، گل کلم و گوجهفرنگی

    ویتامین k

    - نقش اساسی در انعقاد خون

    5

    گوشت، جگر، دل، قلوه، زرده تخممرغ، غلات، حبوبات، سبوس و آرد گندم، سیبزمینی

    ویتامین 1b (تیامین)

    - رشد طبیعی بدن
    - حفظ سلامت سیستم عصبی
    - حفظ اشتها در حد طبیعی

    6

    جگر، دلقلوه، امعاء و احشا، تخممرغ، شیر و فرآوردههای آن، سبزیها برگ سبز

    ویتامین 2b

    - سوخت و ساز کربوهیدرات، چربی و پروتئین
    - شرکت در فعالیت آنزیمی بدن و رساندن اکسیژن به بافتها

    7

    جگر، گوشت قرمز، ماهی، مرغ، تخممرغ، شیر، حبوبات، بادام زمینی

    ویتامین 3b (نیاسین)

    - شرکت در سوخت و ساز کربوهیدراتها، چربیها و پروتئینها
    - حفظ سلامت دستگاه عصبی و کار مغز

    8

    انواع گوشت، جگر، شیر، تخممرغ، حبوبات و غلات

    ویتامین 6b

    - خونسازی
    - رشد و نمو طبیعی بدن
    - سوخت و ساز مواد غذایی در بدن

    9

    جگر، تخممرغ، ماهی، گندم، نخود، لوبیا، عدس، سبزیهای برگ سبز

    اسیدفولیک

    - خونسازی
    - شرکت در تشکیل اسیدهای نوکلئیک

    10

    گوشت قرمز، ماهی، دل و قلوه، تخممرغ، شیر و لبنیات

    ویتامین12b

    - خونسازی
    - دخالت در تشکیل اسیدهای نوکلئیک
    - نقش در رشد و نمو طبیعی بدن
    - متابولیسم اسیدفولیک

    11

    انواع مرکبات، گوجهفرنگی، فلفل سبز، برگ گل کلم، سیبزمینی، طالبی، خربزه، توتفرنگی، اسفناج وکاهو

    ویتامین c

    - التیام زخمها و بهبود حساسیتها
    - افزایش جذب آهن غذا
    - حفظ سلامت لثهها
    - حفظ و تشکیل کلاژن در بافتها

    12

    شیر و لبنیات

    کلسیم

    - تشکیل و حفظ بافت طبیعی استخوانها و دندانها
    - انعقاد طبیعی خون
    - عملکرد طبیعی قلب و عضلات بدن
    - پیشگیری از پوکی استخوان در میانسالی

    13

    زرده تخممرغ، گوشت، ماهی، جگر، حبوبات، سبزیهای برگ سبز تیره مثل جعفری، گشنیز و...

    آهن

    - خونسازی
    - شرکت در ساختمان بعضی از آنزیمها

    14

    جگر، شیر، حبوبات، گندم

    روی

    - بهبود و التیام زخمها
    - شرکت در ساختمان انسولین وبعضی از آنزیمها
    - رشد و نمو طبیعی بدن
    - شرکت در سوخت و ساز اسیدهای نوکلئیک

    15

    غذاهای دریایی (ماهی و میگو)، نمک یددار

    ید

    - شرکت در سنتز هورمون تیروکسین در غده تیروئید
    - رشد و نمو طبیعی بدن
    - سوخت و ساز مواد در بدن

     

    ویتامین A:

    ویتامین آ برای رشد و نمو بدن ، سلامت پوست و حفط قدرت بینایی ضروری است . این ویتامین در جگر ، قلوه ، زرده تخم مرغ ، شیر و انواع سبزی های دارای برگ سبز مثل اسفناج و سبزی های زرد و نارنجی مثل هویج و برگهای سبز تر ( خارجی ) کاهو یافت می شود.

     

    ویتامین D :

    ویتامین د برای رشد و نمو استخوانها لازم است . این ویتامین در روغن ماهی ، جگر ، زرده تخم مرغ ، پنیر و ماست به مقدار زیاد وجود دارد . در ضمن تابش مستقیم آفتاب بر روی پوست سبب تولید مقدار زیادی ویتامین د در بدن می شود .ویتامین D را کالسفیرول گویند که از ویتامینهای محلول در چربی است و از راههای مختلفی به بدن می رسد. اصلی ترین راه تأمین ویتامین D برخورد نور ماوراء بنفش آفتاب و تغییرات پیش سازهای زیر پوستی است. این ویتامین از راه مواد غذایی حیوانی نیز تامین می شود ، در گیاهان نیز پیش سازهای تولید کننده ویتامین D موجود است . جذب این ویتامین بوسیله چربی ها صورت می گیرد و در خون توسط عامل حمل کننده ویتامین D منتقل می شود ، از اینرو کسانیکه مبتلا به بیماریهای هضمی و جذبی چربی هستند باید به میزان دریافت ویتامین D و عوارض کمبود آن توجه بیشتری بنمایند. نقش اصلی ویتامین D ، حفظ تعادل کلسیم و فسفر است.این ویتامین در تمایز سلولی تاثیر دارد.رشد استخوانی ، استحکام استخوانها و دندانها ، سلامت استخوان در دوران کهنسالی و عدم ابتلا به استئوپروز یا پوکی استخوان همه به دلیل تاثیر ویتامین D در حفظ تعادل کلسیم و فسفر است. ویتامین D از یک سو موجب افزایش جذب کلسیم و فسفر از روده ها ، کاهش دفع از کلیه ها و کنترل متابولیسم در استخوان می شود و از سوی دیگر این ویتامین در رشد سلولهای استخوانی نیز مؤثر است . تاثیر آن در رشد سلولها ، به دلیل عمل آن در ترجمه ژنهای هسته سلول می باشد .

    ويتامين B1 :

    تیامین یا ویتامین B1 پیروفسفات کوانزیم کربوکسیلاز است که در دکربکسیلاسیون و اکسیداسیون اسید پیروویک دخالت دارند. از این رو انساجی که منحصراً انرژی خود را از مواد قندی کسب می کنند نسبت به کمبود تیامین حساس بوده و با کاهش مقدار آن، عمل آنها مختل می گردد.اولین ویتامینی که از ا گروه ویتامینهای B کشف شده است . این ویتامین تأثیرات بسیار مهمی در سوختن قندها دربدن و عملکرد اعصاب دارد . ویتامین B1 از راه روده جذب خون می شود ، تغییراتی بر روی آن صورت می گیرد و آماده استفاده بافتها می گردد . یکی از موادی که در جذب آن اختلال ایجاد می کند ، الکل است که مصرف زیاد آن موجب کمبود ویتامین B1 می شود . این ویتامین در بدن ذخیره نمی شود ، از اینرو باید توجه کنیم تا با مصرف درست از کمبود آن جلوگیری نماییم . عملکرد آن در اندامها ، فعال کردن آنزیم های لازم برای سوختن قند در بدن است ، اگر نام چرخه کربس را شنیده باشید ، این ویتامین نقش اساسی در ادامه عملکرد چرخه دارد . نقش مهم دیگر آن در اعصاب است ، ما برای انجام هر حرکت و یا درک احساس از محیط نیاز داریم پیامهای عصبی از مغز به اعصاب بدن و بالعکس منتقل شوند ، ویتامین B1 در انتقال پیامهای عصبی نقش مهمی دارد . در صورتیکه مصرف این ویتامین کمتر از حد مورد نیاز بدن باشد در ابتدا فرد بی اشتها می شود و وزنش کاهش می یابد . کمبود شدید ویتامین B1 سبب ابتلای فرد به بیماری بری بری می شود که حالت وخیم آن به مرگ فرد می انجامد. به دلیل نقش ویتامین B1 در سوخت قند و تولید انرژی ، هنگام کمبود آن فرد ناتوان شده و گاهی اِدم یا ورم اندامها در فرد به وجود می آید و به دلیل نقش ویتامین B1 در اعصاب در صورت کمبود آن ، اعصاب تحلیل می روند خصوصاً اعصاب پا، گز گز کردن پاها که شکایت بسیاری از افراد است می تواند ناشی از کمبود ویتامین B1 باشد . این بیماری در کودکانی که در مرحله از شیر گیری هستند و مادرانشان اهمیت زیادی به غذای تکمیلی آنها نمی دهند نیز عارض می شود .

    شما برای شکستن کربوهیدرات های بدنتان نیاز روزانه به این ویتامین دارید. انرژی آزاد شده از این سوخت و ساز صرف فعالیتهای تنفسی و حرکتی بدن میشود. تیامین برای متابولیسم نهائی کربوهیدرات ها ضرورت داشته و هضم و جذب مواد گلوسیدی بستگی به وجود آن دارد. باتوجه به این که متابولیسم کربوهیدرات های انرژی لازم برای دستگاه عصبی مرکزی را تامین می کند، بنابراین با کاهش مقدار تیامین دستگاه اعصاب مرکزی نمی تواند از گلوکز استفاده کند.تیامین محلول در آب بوده ونیاز بدن به آن روزانه 2/1 تا 5/1 میلی گرم می باشد.

    خانم های حامله روزانه 5/1میلی گرم و زنان شیرده 6/1میلی گرم از این ویتامین در روز استفاده کنند. قبل از دادن مکمل ویتامین B1 به بچه ها با پزشک مشورت کنید. در صورتی که خانم حامله بخواهد از این ویتامین استفاده کند نیز باید قبل از مصرف با پزشک مشورت کند.

    از ویتامین B1 برای زایمان بدون درد هم استفاده میشود. این ویتامین در اثر حرارت از بین میرود و برای استفاده از آن باید از میوه ها و سبزیجات خام استفاده کرد. مصرف زیاد الکل ذخائر ویتامین B1 بدن را کاهش می دهد.
    تحقیقات اخیر نشان می دهد که ویتامین B1 در درمان نارسایی احتقانی قلب مؤثر است. ویتامین B1 همچنین در شیمی درمانی سرطان نقش منفی بازی می کند. تحقیقات نشان می دهد که مصرف زیاد این ویتامین در طی شیمی درمانی باعث رشد سریع تومورمیشود.

    منابع ویتامین B1

    تیامین به مقدار فراوان در جوانه گندم ، نان ، نخود ، لوبیا ، چاودار، برنج کامل، اسفناج ، کلم، هویج و بسیاری از سبزیها ، گردو ، بادام ، فندق ، انجیر ، جگر ، تخم مرغ ، شیر ، پنیر، و ماست در مخمر آبجو، پسته خام ،حبوبات ،سیرابی،شیردان و گوشت، دانه های گل آفتابگردان، سویا فراوان وجود دارد. افراط در خوردن مواد قندی سبب کمبود این ویتامین میشود، همچنین پوشیدن لباسهای نایلونی و پلاستیکی باعث نابودی آن میگردد.سبوس منبع غنی ویتامین B1 است و با گرفتن پوست غلات برای تهیه آرد سفید قسمت اعظم ,ویتامین B1 از دست می رود . از اینرو توصیه می شود از نانهای سبوس دار مثل سنگک ، بربری و بیسکویت هایی که با آرد سبوس دار تهیه می شود استفاده کنید . اگر از جگر غذایی تهیه می کنید ، بهتر است آنرا قبل از پخت در فریزر قرار ندهید و برای پخت از حرارت بالا استفاده نکنید . بهتراست بدانید ، مصرف ماءالشعیر و یا جوانه گندم نیزمیزان زیادی ویتامین B1 به بدن ما می رساند .

     

     ویتامین C :

    ویتامین ث مقاومت بدن را در برابر بیماری بالا می برد . در بهبودی زخم و سلامت لثه نقش دارد . به علاوه باعث می شود بدن آهن بیشتری جذب کند . این ویتامین در غذاهایی از قبیل جگر ، زرده تخم مرغ ، شیر ، ماهی ، مرغ ، گوشت قرمز ،‌غلات مخصوص و غلات سبوس دار ( غلاتی که پوسته آن گرفته نشده باشد ) یافت می شود .علاوه بر پروتئین ویتامین هایی که ذکر شد بدن به تعدادی از عناصر نیاز دارد که هر کدام از آنها وظیفه خاصی به عهده دارند .

    روی :

    یکی از این عنصر ها « روی » است . نیاز بدن به « روی » در دوران بلوغ افزایش پیدا می کند . این ماده در ساختن پروتئین دخالت دارد . « روی » در غذاهایی مثل جگر ، شیر ، غذاهای دریایی ( مثل ماهی ) ، حبوبات و گندم وجود دارد .

    ید :

    ید یکی از مواد مورد نیاز بدن است . ید برای رشد و نمو طبیعی بدن ، سوخت و ساز مواد غذایی و تولید انرژی بسیار لازم است . سلولهای عصبی و مغز نیز نیاز زیادی به آن دارند . این ماده در غذاهای دریایی ،‌لبنیات و تخم مرغ وجود دارد . در غلات ، حبوبات ، میوه ها و سبزیها ،‌ید به میزان کم یافت می شود . البته مقدار آن به مقدار ید خاک بستگی دارد . یکی از مشکلات و بیماریهایی که در اثر کمبود ید به وجود می آید « گواتر » نام دارد . به دلیل کمبود ید در آب و خاک کشور ما، در حال حاضر اکثر نمکهایی که تولید می شود یددار هستند . بنابراین خانواده ها باید حتماً از نمک یددار استفاده کنند .

    کلسیم :

    به دلیل تسریع در رشد استخوانها ، نیاز به کلسیم در سن بلوغ بیشتر است . بنابراین نوجوانان باید از منابع غذایی حاوی کلسیم مثل شیر ، ماست و کشک به میزان فراوان استفاده کنند .

    آهن :

    یکی از شایعترین انواع کم خونی ،‌ کم خونی از نوع فقر آهن است . یعنی اگر آهن به اندازه کافی به بدن نرسد فرد دچار کم خونی می شود . زیرا وجود آهن برای خون سازی لازم است . البته نیاز بدن به آهن در دوران بلوغ بیشتر می شود . اما دختران به دلیل قاعدگی ماهانه ، مقداری از آهن بدنشان را از طریق خونریزی از دست می دهند . به همین دلیل خوردن غذاهای حاوی آهن بخصوص برای دختران توصیه می شود . این ماده در غذاهایی از قبیل گوشت ، جگر ، ماهی و زرده تخم مرغ وجود دارد.خوردن چای طی ۱ تا ۲ ساعت قبل و بعد از غذا از جذب آهن جلوگیری می کند . ولی استفاده از مواد دارای ویتامین ث یا میوه های ترش ، مثل مرکبات ، به جذب آهن کمک می کند.


    این مطلب تا کنون 11 بار بازدید شده است.
    منبع
    برچسب ها : ویتامین ,کودک ,مواد ,کودکان ,استفاده ,نماز ,مواد غذايي ,سالش تمام ,زرده تخممرغ، ,وجود دارد ,غذای کودک ,هم‏سطح کوکان طبقات ,تقریبی هم‏سطح کوکان ,کوکان طبقات متوسط ,گوشت قرمز، ماهی، ,
    تغذیه کودکان پیش دبستانی

تبلیغات


    محل نمایش تبلیغات شما

پربازدیدترین مطالب

آمار

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

تبلیغات

محل نمایش تبلیغات شما

آخرین کلمات جستجو شده